Wykład M2 (z H5P) - Pochodzenie pola magnetycznego Ziemi

Odkrycie pasmowych anomalii magnetycznych

W latach sześćdziesiątych XX. wieku podczas badań magnetycznych w rejonach grzbietów oceanicznych zaobserwowano dziwny układ anomalii magnetycznych na dnie oceanu. Anomalie wykazywały liniowy charakter, układały się równolegle do grzbietów oceanicznych i wykazywały naprzemienną polaryzację:  zgodną lub przeciwną do kierunku obecnego pola magnetycznego Ziemi. Pasy po jednej stronie grzbietu śródoceanicznego były lustrzanym odbiciem tych po drugiej stronie. 

Pasmowe anomalie magnetyczne wzdłuż grzbietów oceanicznych. Pasy kolorowe oznaczają namagnesowanie skał zgodne z kierunkiem obecnego pola magnetycznego Ziemi, pasy białe - namagnesowanie przeciwne.
Grafika: Oceanic Stripe Magnetic Anomalies Scheme, Chmee2, licencja: CC0)

Zastyganie skorupy oceanicznej zachodzi w polu magnetycznym Ziemi, stąd termiczna pozostałość magnetyczna tworzących ją skał ma kierunek zgodny z kierunkiem panującego pola. Gdy natężenie pola geomagnetycznego zmienia znak, nowe porcje stygnącej skorupy mają naturalną pozostałość magnetyczną przeciwną do skał je otaczających.

Pasmowe anomalie magnetyczne są jednym z bezpośrednich dowodów na zachodzące w historii Ziemi wielokrotne występowanie samoistnego odwrócenia pola geomagnetycznego.

Magnetostratygrafia

Badania paleomagnetyczne i analizy inwersji pola magnetycznego Ziemi zostały wykorzystane  jako podstawa podziału sekwencji geologicznych na jednostki charakteryzujące się taką samą biegunowością magnetyczną (normalną lub odwróconą). Ta dziedzina wiedzy nazywa się magnetostratygrafią.

Zmiana epok normalnej (kolor czarny) i odwróconej (kolor biały) biegunowości pola magnetycznego Ziemi w ciągu ostatnich 5 mln lat.
Grafika: Geomagnetic polarity late Cenozoic, Intgr, licencja: CC0