Wykład M3 (z H5P) - Zmiany wiekowe. Burze magnetyczne. Zorze polarne.

Aurora Borealis i Aurora Australis

Zorza polarna - czyli zjawisko świecenia górnych warstw atmosfery, głównie w wysokich szerokościach geograficznych, wywołane jest oddziaływaniem wysokoenergetycznych cząstek wiatru słonecznego z atomami pierwiastków występujących w atmosferze. Zorze polarne najczęściej pojawiają się w okolicach kół podbiegunowych. Wokół samych biegunów częstotliwość występowania zórz znacznie spada. Pojawienie się zórz w niższych szerokościach geograficznych jest równiez możliwe, ale jest znacznie rzadsze.

Aurora austaralis - zdjęcie zorzy wykonane przez satelitę IMAGE NASA.
Grafika: Aurora australis 20050911, NASA, licencja CC0

Zorze polarne i burze magnetyczne wywołane sa wzmożoną aktywnością Słońca i zwiększoną intensywnością wiatru słonecznego. Zjawisko powstania zorzy związane jest z przepływem prądu w jonosferze. Kolor zorzy zależy od rodzaju gazu oraz od wysokości, na jakiej występuje zjawisko. Tlen świeci na czerwono i na zielono świeci tlen, azot - na purpurowo i bordowo. Mieszanina azotu i tlenu daje barwę żółtą, a wodór i hel – świecą w odcieniach niebieskich i fioletowych.

Zorza polarna w Norwegii (autor: Przemysław Domel, publikacja za zgodą autora)

Aktualne warunki i prognozę pogody kosmicznej a także przewidywane położnie i intensywność zórz polarnych można sprawdzić np. stronach:

• • spaceweather.com [dostęp: 30.09.2020]
  • Space Weather Predition Center NOAA [dostęp: 30.09.2020]

Czy zorze polarne wydają dźwięki?

"Autorzy opowieści o arktycznym odludziu często poetyzują na temat oślepiających pokazów północnych świateł malujących się na niebie. Jednak od co najmniej stu lat niektóre z tych historii wspominają też dziwne odgłosy słyszalne w czasie potężnych zórz polarnych.

Świadkowie mówią, że dźwięki porównywalne są do zakłóceń radiowych, przypominają cichutkie trzaskanie, lekkie szeleszczenie czy syczenie słyszane przez kilka minut podczas silnego zjawiska. Choć dziwne dźwięki od dawna były uważane za część folkloru, fińscy naukowcy nie tylko wykazali, że one naprawdę występują, ale i prawdopodobnie znaleźli na nie wytłumaczenie."

Fragment pochodzi z artykułu: Andrew Fazekas [Redakcja National Geographic Polska], Zorze polarne wydają dziwne dźwięki. Teraz wiemy już dlaczego. 25.10.2019 [dostęp: 30.09.2020]. Dostępne w National Geographic Polska: https://www.national-geographic.pl/artykul/zorze-polarne-wydaja-dziwne-dzwieki-teraz-wiemy-juz-dlaczego