Nieinercjalny układ odniesienia - winda (H5P)
Opracowała Joanna Janik-Kokoszka
![]()
Uwagi wstępne
Analiza zachowania ciała w układzie przyspieszającym oraz w polu grawitacyjnym stała się podstawą Ogólnej Teorii Względności. Warto więc zwrócić uwagę na efekty, które wydają się proste, a mogą prowadzić do ciekawych i nieoczywistych wniosków.
Zaczniemy od rozważenia windy, która porusza się do góry z pewnym przyspieszeniem. W takiej sytuacji wartość prędkości windy w chwili czasu późniejszej \(v_k \) jest większa niż w chwili wcześniejszej \( v_0 \), a zwroty tych wektorów są do góry, ponieważ w tym kierunku winda się porusza.
Przyspieszenie średnie (w ruchu jednostajnie przyspieszonym równe przyspieszeniu chwilowemu) dane jest równaniem:
\( \vec{a}_{śr} = \frac{\Delta \vec{v}}{\Delta t} = \frac{\vec{v}_k-\vec{v}_0}{\Delta t} = \vec{a} \)
Z równania tego wynika, że zwrot wektora \( \vec{a} \) jest taki sam, jak zwrot wektora \( \Delta \vec{v} \), czyli w naszym przypadku do góry.
Obserwator na klatce schodowej stwierdzi, że na ciało działa siła ciężkości (w dół) oraz siła sprężystości wagi (w górę).
Wszystkie wektory (prędkości, przyspieszenia, siły) są narysowane schematycznie na rysunku. Proszę zwrócić uwagę, że wektory dotyczące różnych wielkości fizycznych nie są rysowane na tej samej części rysunku, żeby przez pomyłkę nie dodać do siebie wektorów, które dotyczą różnych wielkości.